Hövzə Xəbər Agentliyinin verdiyi məlumata əsasən,Həzrət Ayətullah Hacı Şeyx Cəfər Sübhani dünən axşam Qumda İmam Cəfər Sadiq (ə) institutunda, əsərin müəlliflərinin və Baqirul-ulum (ə) Araşdırma Mərkəzinin bir qrup məsul şəxslərinin iştirakı ilə keçirilən “Ayat ul-əhkam” ensiklopediyasına həsr olunmuş tədbirdə fiqhi hökmlərin çıxarılmasında Qurani-Kərimə əsaslanmağın vacibliyini vurğuladı.
Əvvəlcə Qurana, sonra rəvayətlərə müraciət
Ayətullah Sübhani bu mərasimdə bildirib: Fiqhi əməl hər şeydən əvvəl Allahın kitabına əsaslanmalıdır. Hər bir məsələdə əvvəlcə araşdırmaq lazımdır ki, Qurandan faydalanmaq mümkündürmü; daha sonra isə zərurət olduqda rəvayətlərə və digər mənbələrə müraciət edilməlidir.
Mərcəyi-təqlid “Ayatul-əhkamın” (əhkam əyələri) tərtibində şiənin üstün metoduna işarə edərək qeyd etdi: Bizim fəqihlər ayələri fiqh bablarına məsələn, təharət, diyə (qan pulu) və digər mövzular üzrə tərtib etmişlər. Halbuki əhli-sünnə alimləri ayələri Qurandakı ardıcıllığa əsasən gətirmişlər. Məhz bu üsul bəzi əhli-sünnə alimlərinin də təəccübünə səbəb olmuşdur.
Hökmlərin istinbatı üçün ayələrin unudulmuş (diqqətdən kənarda qalmış) potensialları
Həzrət Ayətullah Sübhani bildirərək dedi: Qurandakı bir çox ayələr fiqhi hökmlərin istinbatı üçün imkan yaradır, lakin əvvəlki mənbələrdə onlara az diqqət yetirilmişdir. Bəzi ayələrin yalnız əxlaqi yönə malik olduğu güman edilirdi və buna görə də “Ayatul-əhkam” kitablarında qeyd olunmamışdır. Halbuki həmin ayələrdən də fiqhi hökmlər çıxarmaq mümkündür.
O, bu ayələrdən nümunələrə işarə edərək vurğuladı: Belə məqamlara diqqət yetirmək İslam fiqhinin daha da zənginləşməsinə və müasir tələblərə cavab verməsinə kömək edə bilər.
Gənc auditoriya üçün qısaldılmış və sadələşdirilmiş təqdimatın zəruriliyi
Mərcəyi-təqlid əlavə etdi: Gənc oxucular və tədqiqatçılar üçün daha faydalı olması məqsədilə tövsiyə olunur ki, bu ensiklopediya ətraflı versiyanın yanında qısaldılmış formada da nəşr edilsin.
Həzrət Ayətullah Sübhani bildirdi: Mövcud ensiklopediya mərcəyi-təqlidlər və tədqiqatçılar üçün qiymətli elmi qida təqdim edir; lakin tələbələr və tez cavab axtaran və ya tezis yazan şagirdlər üçün üç-dörd cildlik qısaldılmış versiya lazım olacaq ki, onlardan daha çox faydalana bilsinlər.
Dini mətnlərin yenilənməsi və şiə əsərlərinin dünya miqyasında yayılmasının zəruriliyi
Həzrət Ayətullah Sübhani əlavə edərək dini əsərlərin ədəbiyyatı və yazı üslubuna diqqət yetirilməsinin vacibliyini vurğuladı və dedi: Dini mətnlərin tərtibində köhnəlmiş və ədəbsiz ifadələrdən çəkinmək, yazıları isə müasir dil ilə və bu günün cəmiyyəti üçün anlaşılan şəkildə hazırlamaq lazımdır. Belə nəzarət əsərlərin nəşrində həyata keçirilsə, bu dəyərli və təqdirəlayiq bir addım olar.
O, ölkədə nəşr dövranının məhdud olmasına təəssüfünü bildirərək dedi: Təəssüf ki, bir çox əsərlərimiz yalnız Tehran, Məşhəd və bir neçə başqa şəhərdə nəşr olunur və ölkə hüdudlarından kənara çıxmır. Halbuki bu mətnləri Misir, Livan, Mərakeş və qərb cəmiyyətləri kimi müxtəlif ölkələrə çatdıra bilsək, şiə fiqhini və düşüncəsini tanıtmaq üçün böyük bir nailiyyət əldə etmiş olarıq.
İcma və müasir tələblərə cavab vermənin vacibliyi
Həzrət Ayətullah Sübhani bildirdi: Bu gün lazımdır ki, xalqın müxtəlif ehtiyacları və vəziyyətindən xəbərdar olan müctehidlər fəaliyyətin mərkəzində olsun. Bu yanaşma ənənəvi sərhədləri aşmağa və məzhəblər arasında elmi dialoq üçün zəmin yaratmağa imkan verə bilər.
Elmi əsərlərin məzhəblərarası ülfət və həmrəyliyə xidmət edən rolu
Ayətullah Sübhani vurğuladı: Əgər əhli-sünnə alimləri belə kitablarla qarşılaşsalar görəcəklər ki, şiə və onların fiqhi baxışları arasında həm ortaq cəhətlər, həm də elmi fərqlər mövcuddur ki, bu da fikir mübadiləsi və baxışların müqayisəsi üçün zəmin yarada bilər.
Xəbərin sonu
Rəyiniz